Hasan Okuducu1, Selami Ateş Önal2

1Kahramanmaraş Kadın Doğum Ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi, Anesteziyoloji Servisi, Kahramanmaraş, Türkiye
2Firat Üniversitesi, Fırat Tıp Merkezi, Algoloji Bilim Dalı, Elazığ, Türkiye

Anahtar Kelimeler: Kronik konstriksiyon, tramadol, nitrik oksit, N (omega)-nitro-L-arjinin, L-arjinin, antinosisepsiyon

Özet

Çalışmanın amacı, sıçanlarda deneysel olarak oluşturulan nöropatik ağrıdaki tramadolun antinosiseptif etkisinde NO'in rolünü ortaya koymaktır. Çalışmada Wistar türü, 200 - 250 gr ağırlığında, kronik konstriktif yaralanma (CCI) modeli ile nöropatik ağrı oluşturulan erkek sıçanlar beş eşit gruba ayrılarak kullanıldı. Cerrahi işlemden üç hafta sonra her deneğin mekanik ağrı eşik değerleri, elektronik algometre kullanılarak gram cinsinden ölçüldü. CCI uygulandıktan sonra intraperitoneal (i.p.) tramadol tüm gruplarda verildi. Ayrıca, N(omega)-nitro-L-arjinin (L-NA) ve L-arjinin, i.p. veya intratekal (i.t.) olarak değişik gruplarda uygulandı. Tramadol 10 mg/kg i.p. uygulanarak etki başlama zamanı belirlendi. L-NA 10 mg/kg i.p., 30 μg/kg i.t. olmak üzere ve L-Arjinin 10 mg/kg i.p., 50 μg/kg i.t. olarak verildi. Çoklu ajanlar 30 dk. aralıkla uygulandı. Grup 1'de sadece i.p. tramadol verildi ve sıçanların sol arka ayaklarında mekanik ağrı eşiğini yükseldi. Grup 2'de i.p. L-NA (10 mg/kg) ve Grup 4'de de i.t. L-NA (30 μg/kg) ortalama mekanik antinosiseptif eşik değerinde anlamlı azalma oluşturdu (p<0.05). Grup 2 (tramadol i.p. + L-NA i.p.) ve Grup 4 (tramadol i.p. + L-NA i.t.) birbirleriyle karşılaştırıldıklarında ortalama mekanik antinosiseptif eşik değerlerinde fark yoktu. Ortalama mekanik antinosiseptif eşik değerlere bakıldığında Grup 3 (tramadol i.p. + L-NA i.p.+ L-arjinin i.p.) ile Grup 5 (tramadol i.p. + L-NA i.t.+ L-arjinin i.t.) arasında da anlamlı fark gözlenmedi. Grup 3 ve Grup 5'te, Grup 1'e göre ortalama mekanik antinosiseptif eşik değerlerinde anlamlı derecede yükselme oldu (her iki grupta p<0.05). Bu bulgular, sıçanda geliştirilmiş nöropatik ağrı modelinde tramadolun antinosiseptif etkisinde L-arjinin/nitrik oksit rolünün olduğunu desteklemektedir.